- Αυτή η αναθεώρηση έχει όνομα: Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων.
Τρεις μεγάλοι άξονες.
Πρώτος άξονας: Ο εθνικός πλούτος και οι επόμενες γενιές.
Η εμπειρία των μνημονίων μας δίδαξε κάτι σημαντικό: ό,τι δεν προστατεύεται συνταγματικά, εκτίθεται.
Προτείνω νέο άρθρο: η δημόσια ακίνητη περιουσία παραμένει στο Δημόσιο. Αιγιαλοί, δάση, βυθοί, να προστατευτούν, και η δημόσια γη – να αξιοποιηθεί, να μισθωθεί, να παραχωρηθεί προς χρήση. Δεν μπορούν όμως να πουληθούν.
Και το Υπερταμείο – που μας επιβλήθηκε από την Τρόικα επί ΣΥΡΙΖΑ – μετασχηματίζεται: από παθητικό διαχειριστή πωλήσεων, σε δημοκρατικά και εθνικά ελεγχόμενο Εθνικό Αναπτυξιακό Θεσμό. Υπό τον έλεγχο της Βουλής, με συμμετοχή περιφερειών και δήμων. Ο δημόσιος πλούτος γίνεται μοχλός ανάπτυξης – όχι υποθήκη του παρελθόντος. (Για το Υπερταμείο έχει μιλήσει και ο Παύλος)
Για τη Νέα Γενιά – Στο άρθρο 24: εισάγουμε ρητά το δικαίωμα των μελλοντικών γενεών σε υγιές, καθαρό, κλιματικά σταθερό περιβάλλον. Διασφαλίζουμε τη διαγενεακή δικαιοσύνη. Δεν κληρονομούμε τη γη από τους γονείς μας. Τη δανειζόμαστε από τα παιδιά μας.
Εθνική Κυριαρχία, Ειρήνη, Ασφάλεια (νέα πρόταση)
Η Ελλάδα δεν είναι απλώς κράτος – είναι πολιτισμός με βαθιά παρουσία στο γεωπολιτικό κέντρο βάρους της Μεσογείου και της Ευρώπης. Η προστασία του Ελληνισμού και της εθνικής κυριαρχίας – στη γη, στη θάλασσα, στον αέρα, στον ψηφιακό χώρο – κατοχυρώνεται ως συνταγματική επιταγή. Αλλά η ασφάλεια δεν εξαντλείται στην αποτρεπτική ισχύ. Δεσμευόμαστε και για μια Ευρώπη πιο δημοκρατική, αυτόνομη αμυντικά, ενεργειακά, ψηφιακά, πράσινη και κοινωνικά δίκαιη. (Προτεραιότητα της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ)
Η Ελλάδα, κληρονόμος του ολυμπιακού ιδεώδους και της διπλωματικής παράδοσης της Μεσογείου, αναλαμβάνει ρητά ως συνταγματικό προσανατολισμό την προώθηση ειρήνης, διαλόγου και συνεργασίας – στην περιοχή μας, και διεθνώς. Δεσμευόμαστε για μια Μεσόγειο χωρίς πυρηνικά όπλα και όπλα μαζικής καταστροφής. Δεν είναι ουτοπία – είναι επιτακτική ανάγκη του 21ου αιώνα. Και η Ελλάδα μπορεί και οφείλει να πρωτοστατήσει. (Ανδρέας – Πρωτοβουλία των Έξι).
Δεύτερος άξονας: Ευημερία, κοινωνική δικαιοσύνη, κατοικία, ενέργεια.
Το ΑΕΠ, ο δείκτης ανάπτυξης της οικονομίας, δεν μετράει τη μοναξιά. Δεν μετράει τη στεγαστική αγωνία. Δεν μετράει την κατάθλιψη τόσων νέων. Δεν μετράει αν ο οικογενειάρχης μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς πριν το τέλος του μήνα. Δεν μετράει την ποιότητα της εκπαίδευσης ή την προσβασιμότητα στην υγεία. Προτείνω στο άρθρο 79 υποχρεωτική Έκθεση Κοινωνικής Ευημερίας παράλληλα με κάθε Προϋπολογισμό – να μετράμε τους δείκτες ανισότητας, στέγασης, περιβάλλοντος, ευημερίας του πολίτη και ευζωίας της κοινωνίας. Η κυβέρνηση θα λογοδοτεί για αυτούς, όπως λογοδοτεί για το έλλειμμα. Γιατί η κοινωνική ανισότητα είναι έλλειμμα μεγαλύτερο – πολιτικό και ηθικό.
Προτείνω να κατοχυρώσουμε πιο αποφασιστικά – το δικαίωμα στην κατοικία – αξιοπρεπή, ασφαλή, οικονομικά προσιτή. Και το δικαίωμα στην ενέργεια: με υποχρέωση του κράτους για μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ως δεσμευτική εθνική κατεύθυνση, και ενεργειακή αυτονομία της χώρας ως στρατηγικό εθνικό στόχο. Ούτε τα LNG, ούτε η Chevron, θα μας προστατεύσουν – εθνικά ή και οικονομικά, μπροστά στα γεωπολιτικά παιχνίδια της εποχής. Αντιθέτως – η Ελλάδα, με τον ήλιο, τον άνεμο, τη γεωθερμία και τη γεωγραφία της, έχει τη δυνατότητα να απελευθερωθεί από εξαρτήσεις που την καθιστούν ευάλωτη. Αυτή η δυνατότητα γίνεται συνταγματική επιταγή.
Δημοκρατική Παιδεία — Άρθρο 16 (ενίσχυση υπάρχοντος)
Το ισχύον άρθρο 16 μιλά για διάπλαση ελεύθερων και υπεύθυνων πολιτών – αλλά χωρίς ρητή δέσμευση για δημοκρατική παιδεία ως υποχρεωτικό παιδαγωγικό σκοπό. Αυτό το κενό το κλείνουμε: κριτική σκέψη, ενεργός συμμετοχή και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα καθίστανται δεσμευτικός σκοπός σε κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης – από το δημοτικό ως το πανεπιστήμιο, σε δημόσιο και ιδιωτικό φορέα, πέραν των όσων ήδη προτείνουμε για την απελευθέρωση των δημόσιων πανεπιστημίων. Όχι ως εξωσχολική δραστηριότητα ή διακοσμητική πρόθεση. Ως βασικό πυρήνα του εκπαιδευτικού σκοπού – γιατί η δημοκρατία δεν κληρονομείται, καλλιεργείται.
Τρίτος άξονας: Εμβάθυνση της δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή.
Εδώ βρίσκονται οι πιο πρωτοποριακές προτάσεις.
Νέο άρθρο για τη Διαβουλευτική – Συμμετοχική Δημοκρατία: μόνιμες κληρωτές συνελεύσεις πολιτών, συμμετοχικοί προϋπολογισμοί, ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης για κάθε νομοσχέδιο. Με δεσμευτική υποχρέωση: η Βουλή αιτιολογεί δημόσια γιατί δεν ακολουθεί τις γνώμες των πολιτών. Η Ιρλανδία το έκανε. Η Ισλανδία. Η Ταϊβάν. Πρόσφατα η Γαλλία. Τώρα το προτείνουμε στην Ελλάδα.
Δημοκρατία και Αλληλεγγύη στην Οικονομία
Η οικονομία δεν είναι μόνο κράτος ή αγορά. Υπάρχει και ένας τρίτος δρόμος – ο εκδημοκρατισμός της ίδιας της οικονομικής ζωής: συνεταιρισμοί κάθε είδους, κοινωνικές επιχειρήσεις, αυτοδιαχειριζόμενα σχήματα, ενεργειακές κοινότητες πολιτών – με δημοκρατική διακυβέρνηση, κοινωφελή σκοπό και ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη αποφάσεων. Γιατί όπου η ακραία ανισότητα κυριαρχεί, η πολιτική ισότητα γίνεται κενό πρόσχημα – και η δημοκρατία δεν μπορεί να σταματά στην πόρτα της επιχείρησης. Προτείνω συνταγματικά την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία ως ισότιμο πυλώνα της οικονομικής ζωής, με ρητή υποχρέωση της πολιτείας να την ενισχύει – όχι ως παρωχημένο ιδεολόγημα, αλλά ως σύγχρονη απάντηση στην ολιγαρχική συγκέντρωση.
Νέο άρθρο για την Τεχνητή Νοημοσύνη: κάθε σύστημα ΤΝ – αλλά και κάθε νέα τεχνολογική ανακάλυψη – οφείλει να υπηρετεί το κοινό καλό. Ρητή επίσης η απαγόρευση κοινωνικής βαθμολόγησης, μαζικής ψηφιακής επιτήρησης – φακελώματος, αλγοριθμικής στρέβλωσης εκλογικών διαδικασιών. Αν δεν ρυθμίσουμε την ΤΝ τώρα, θα τη ρυθμίζουν οι ολιγάρχες που την κατέχουν.
Ανεξαρτησία και Πολυφωνία των ΜΜΕ — Άρθρο 14§9 (ενίσχυση υπάρχοντος)
Το ασυμβίβαστο εργολάβου-εκδότη υπάρχει ήδη στο Σύνταγμα. Αλλά εφαρμόζεται; Σήμερα ένας μικρός αριθμός οικονομικών συμφερόντων ελέγχει δυσανάλογο μέρος της ενημέρωσης – εφημερίδες, τηλεόραση, ψηφιακές πλατφόρμες. Αυτό δεν είναι απλώς οικονομικό γεγονός. Είναι πολιτικό πρόβλημα. Προτείνω να ενισχύσουμε το άρθρο 14 με συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη εποπτεία ιδιοκτησίας και χρηματοδότησης, αυστηρά όρια συγκέντρωσης. Μαζί και ενεργή προώθηση τοπικών, κοινοτικών και συνεταιριστικών μορφών ενημέρωσης. Η πολυφωνία δεν είναι πολυτέλεια – είναι προϋπόθεση δημοκρατίας. Ο πολίτης έχει δικαίωμα σε ενημέρωση που δεν του πουλάει αφεντικά.
Συνταγματική Διαύγεια: η διαφθορά δεν είναι ατύχημα – είναι σύστημα. Ανάγουμε τη Διαύγεια από κοινό νόμο σε συνταγματική υποχρέωση. Κάθε δαπάνη, κάθε σύμβαση, κάθε απόφαση – πλήρως ορατή, τεκμηριωμένη, προσβάσιμη. Όχι ύστερα από αγώνα. Εξ ορισμού. Η διαφθορά ευδοκιμεί στο σκοτάδι. Το φως είναι το καλύτερο αντισηπτικό.
Αποκέντρωση: η εξουσία κατεβαίνει στις τοπικές κοινωνίες – με εγγυημένη χρηματοδότηση, οικονομική αυτονομία, σαφή διαχωρισμό αρμοδιοτήτων και κανονιστική αυτονομία των Περιφερειών. Το «συγκεντρωτικό κράτος των Αθηνών» δεν θεραπεύεται με κυβερνητικές πελατειακές αποφάσεις. Θεραπεύεται με συνταγματική θωράκιση. Και ξέρω πόσο και ο Χάρης και τόσοι άλλοι δήμαρχοι παλεύουν για τον στόχο αυτό.
Και Εσωκομματική Δημοκρατία: Να αναθεωρήσουμε το άρθρο 29 – τα κόμματα οργανώνονται με εσωτερική δημοκρατία, διαφάνεια, λογοδοσία προς τα μέλη. Και το ΠΑΣΟΚ δεν περιμένει: με βάση τις παραπάνω θεσμικές προτάσεις, ας οργανώσουμε το κίνημα μας για να είναι πιο συμμετοχικό, αποκεντρωμένο, εκπαιδευτικό. Να δεσμευτούμε να γίνουμε «Ανοιχτό Βιβλίο» τώρα. (όπως προτείνει και ο Στέφανος ο Παραστατίδης).
Η δημοκρατία που διεκδικούμε για τη χώρα, η αλλαγή που επιδιώκουμε, πρέπει πρώτα να τη ζούμε εμείς.
Η Πρόσκληση
Η Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων δεν είναι κομματικό πρόγραμμα. Είναι πρόταση συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και πολιτών του τόπου.
Απευθύνομαι σε κάθε προοδευτική δύναμη, δύναμη ευθύνης, κοινωνικό εταίρο, πολίτη, που θέλει να δει την Ελλάδα να αλλάζει συστημικά και συστηματικά.
Η αναθεώρηση απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες – απαιτεί συναίνεση. Και αυτή η συναίνεση αξίζει να διεκδικηθεί. Πολιτικά και εκλογικά.
Γιατί η Βίβλος δεν εξυπηρετεί κομματικά συμφέροντα. Εξυπηρετεί τη δημοκρατία.
Θέτω ως πρόταση κάθε κυβερνητικής συνεργασίας τη δέσμευση για αυτήν την αναθεώρηση. Αυτός να είναι ο πυρήνας της πρότασής μας στις επόμενες εκλογές.
Είναι ο πυρήνας της Προοδευτικής Διακυβέρνησης, είναι η Βίβλος Προοδευτικών Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων.
Στις εκλογές που έρχονται η ΝΔ θα μας μιλήσει για σταθερότητα και ασφάλεια. Μην παρασυρθεί κανείς. Αυτή η σταθερότητα – η σταθερότητα της αδικίας – δεν προστατεύει τον πολίτη. Τον αποδυναμώνει.
Η αληθινή ασφάλεια δεν μπορεί να βρίσκεται αποκλειστικά στη δύναμη των όπλων – ούτε στον νέο μιλιταρισμό. Βρίσκεται σε μια κοινωνία που επενδύει στον άνθρωπο, στην νεολαία, στην παιδεία, στη σιγουριά. Ώστε και στις κρίσεις να επιβιώνει, να απαντά δυναμικά και δημιουργικά. Μιλώ για την ασφάλεια δικαιωμάτων, δημοκρατίας και δικαίου.
Ούτε είναι η αναζήτηση σωτήρων κάθε τέσσερα χρόνια. Είναι η φωνή του καθενός να ακούγεται δυνατά και ουσιαστικά. Είναι μια κοινωνία αλληλεγγύης και δημοκρατικής συμμετοχής όπου εξαλείφεται ο φόβος για τον διπλανό μας. Είναι η αλληλεγγύη μαζί του, σε κοινό αγώνα.
Νομπελίστες και διανοούμενοι της εποχής μας προειδοποιούν: Ο Piketty και ο Zucman μας λένε: χωρίς φορολογική δικαιοσύνη και συμμετοχικό σοσιαλισμό – διάχυση της ιδιοκτησίας, η δημοκρατία αδειάζει από νόημα.
Οι Acemoglu και Robinson μας δείχνουν τον δρόμο: χρειαζόμαστε συμπεριληπτικούς θεσμούς – να γκρεμίσουμε τους μηχανισμούς που απομυζούν τους πολλούς για τους λίγους.
Και ο Καστοριάδης μας θέτει το υπαρξιακό ερώτημα: αν δεν θέλουμε τη βαρβαρότητα, οφείλουμε να ξαναγίνουμε αυτοθεσπίζουσα κοινωνία – που δεν ετεροκαθορίζεται από προστάτες, ούτε εσωτερικούς προστάτες, ούτε εξωτερικούς, αλλά συμμετέχει, διεκδικεί, αποφασίζει και νομοθετεί για τον εαυτό της.
Αυτό ας είναι το νέο μας Κοινωνικό Συμβόλαιο.
Αυτός είναι ο νέος μας πατριωτισμός – που ενώνει εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο. Νικώντας τον φόβο.
Το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέφει για να διαχειριστεί καλύτερα αυτό που υπάρχει. Επιστρέφει για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα.
Να κάνουμε τη λέξη «Δημοκρατία» ξανά επικίνδυνη για τα κατεστημένα – και λυτρωτική για τους πολλούς.
Καλό αγώνα.”
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου